آشنایی با برنامه نویسی اکسل (VBA) و ماکرو - برنامه نویسی اکسل (قسمت اول)
VBA چیست؟
VBA عبارتست از Visual Basic for Application. که در واقع یک زبان برنامه نویسی برای توسعه نرم افزارهای مایکروسافت می باشد. اکسل هم که بعنوان یکی از نرم افزارهای خانواده مایکروسافت می باشد، شامل این زبان برنامه نویسی می باشد. در یک دید کلی، VBA ابزاریست برای توسعه برنامههایی که اکسل را کنترل می کنند.
لطفا VBA را با VB (که مخصوص ویژوال بیسیک می باشد ) قاطی نکنید. VB یک زبان برنامه نویسی است که به شما اجازه می دهد تا بتوانید برنامههای اجرایی بسازید (همان فایلهای EXE). هر چند VBA و VB از جهات بسیاری متشابهند اما دو چیز متفاوت اند.
ماکرو چیست؟
ماکرو عبارتست از مجموعه ای از دستورالعملها که به ترتیب اجرا شده و پس از این اجرا شما را به هدفی می رسانند. و با هر بار فراخوانی (صدا زدن) ماکرو کل دستورالعملها بترتیب به اجرا در می آیند. به همین خاطر ابزار مناسبی هستند برای کارهای تکراری که به دفعات قصد انجام آنها را داریم مانند وارد کردن یک لیست (مثل لیست دانش آموزی) و یا گرفتن گزارش روزانه و یا هفتگی
با VBA چه کارهایی می توانید انجام دهید
احتمالا می دانید که مردم برای انجام کارهای متفاوتی از اکسل استفاده می کنند. حالا نمونههایی از آنها را مرور می کنیم.
- نگهداری لیستهای متفاوتی مانند اسامی مشتریان، نمرات دانش آموزان یا اطلاعات محصولات.
- بودجه بندی و پیش بینی وضع اقتصادی.
- آنالیز دادههای مهندسی.
- ایجاد فاکتور و سایر فرمهای کاربردی دیگر.
- ایجاد و استفاده از نمودارها با استفاده از دادههای متفاوت.
- کاربردهای متفاوت دیگر...
بطور کلی با اکسل کارهای متفاوتی می توان انجام داد و هرکس به فراخور نیازمندیهای خودش از آن بهره می گیرد. با استفاده از VBA نیز می توان انجام یکسری از کارها را بصورت پویا و متفاوت تر انجام داد و این شاید باعث زیبایی یا بهتر شدن کار ما شود.
در زیر لیستی از کارهایی که با VBA می توان انجام داد آمده است و در بخشهای بعدی بطور مفصل درباره آنها صحبت خواهیم کرد.
· درج یک عبارت متنی
اگر تمایل داشته باشید تا در Worksheet هایتان نام شرکت خود را قرار دهید، می توانید با استفاده از VBA یک ماکرو ایجاد کنید تا این کار را براحتی برای شما انجام دهد و البته می توانید این مفهوم را برای کاربردهای دیگر نیز توسعه دهید. بطور مثال شما می توانید یک ماکرو بنویسید تا لیستی از فروشندگانی را که در شرکت شما مشغول به کار هستند را بصورت اتوماتیک تایپ کند.
· اتوماتیک کردن کاری که شما بطور مکرر آنرا انجام می دهید
فرض کنید که شما یک مدیر فروش هستید و قصد دارید تا یک یک گزارش فروش ماهیانه ایجاد کنید. اگر کار شما یک کار شسته رفته باشد، شما می توانید برای انجام این کار از یک برنامه VBA استفاده کنید. و در نهایت با انجام این کار مدیرتان را شگفت زده کنید. (مخصوص آنهایی که همیشه دوست دارند متفاوت ظاهر بشن).
· اتوماتیک کردن عملیاتهای تکراری
اگر قرار است که یک کار را در 12 شیت دیگر اکسل بطور مشابه انجام دهید. برای انجام این کار، در حالی که در حال انجام کار در شیت 1 هستید یک ماکرو را ذخیره نموده و سپس در شیتهای دیگر آن کار را فراخوانی می کنید. نکته جالب در این است که اکسل هیچگاه از شما بابت تعداد دفعات تکرار ایرادی نمی گیرد.
· ایجاد یک دستور سفارشی
شما همچنین می توانید با استفاده از دستورات ماکروهای اجرایی که نوشتهاید، منوهای اکسل را سفارشی کنید.
· ایجاد کارهای آسان
در هر شرکتی شما ممکن است با افرادی برخورد کنید که هیچ آشنایی با کامپیوتر ندارند. با استفاده از VBA شما می توانید انجام یکسری از کارها را برای اینگونه افراد آسان کنید. بطور مثال شما می توانید یک الگوی ورود داده آسان را ایجاد نمایید. به اینصورت شما زمانتان را برای انجام کارهای معمولی از دست نخواهید داد.
· ایجاد توابع جدید
هر چند اکسل دارای توابع از پیش تعریف شده بیشماری است اما شما این قدرت را دارید تا توابعی را به دلخواه برای فرمولهایتان ایجاد نمایید و من مطمئن هستم که از انجام این کار شگفت زده خواهید شد. جالب تر اینکه در پنجره Insert Function توابع خودتان را نیز خواهید دید و این باعث قشنگتر شدن فرمولهایتان می شود.
· ایجاد برنامههای مبتنی بر ماکرو-برنامههای کامل
اگر علاقهمند به صرف زمان هستید، می توانید از VBA برای ایجاد برنامههایی در مقیاس بزرگ که مثلا دارای کادرهای محاورهای (Dialogue Box) و یا Help و یا تجهیزات دیگر هستند استفاده کنید.
· ایجاد Add-Ins های دلخواه برای اکسل
شما احتمالا با بعضی از Add-Ins های موجود در اکسل آشنایی دارید. بطور مثال می توان از Analysis ToolPak نام برد. شما می توانید از VBA برای ایجاد Add-Ins های دلخواهتان استفاده کنید.
در این قسمت بیشتر سعی بر این بود تا با خود VBA بیشتر آشنا شویم و از جلسات بعدی آموزشهای کاربردی را با هم آغاز خواهیم نمود.
لطفا بنده را از نقطه نظرات خوبتان محروم نفرمایید. نظرات شما باعث دلگرمی و ادامه دادن راه می گردد.